Karbonhidratlar Konu Anlatımı

Merhaba arkadaşlar önceki ders notumuzda inorganik bileşiklerden bahsettik bunlar su,mineraller ile asit-baz-tuzlardı hepsine az çok değindik şimdi organik bileşiklerden ve organik bileşiklerimizin ilk üyesi olan Karbonhidratlardan bahsedeceğiz.

Organik Bileşikler: Canlılardaki organik bileşiklerin yapısında C,H ve O elementleri birlikte bulunur. Bu bileşiklerin özelliği canlılarda sentezlenebilmeleridir. İnorganik bileşiklerin dışarıdan alınması gerektiği halde organik bileşiklerin canlılar tarafından üretilebilmesi güzel bir durum.

Canlılardaki Organik Bileşikler

  1. Karbonhidratlar
  2. Yağlar (Lipitler)
  3. Proteinler
  4. Vitaminler
  5. Enzimler
  6. Nükleik Asitler
  7. Hormonlar
  8. ATP

Şeklinde sıralanabilir bunları tüm ünitemiz boyunca tek tek işleyeceğiz. Bu derste karbonhidratların bir kısmını bitirip kalanı diğer derste devam edeceğiz.

KARBONHİDRATLAR

  • Yapılarında CHO elementleri bulunur
  • Enerji verici olarak kullanılırlar (Solunumda)
  • Yapıya katılabilirler (Hücre zarının yapısına + Bitkilerde hücre çeperinin yapısına)
  • Enerji verici olarak birinci öncelikte kullanılırlar yani diyelim ki aç kaldık vücudumuzda hemkarbonhidrat hem yağ hem protein var öncelikle karbonhidratlar kullanılır.(önemli bir detay!)
  • Karbonhidratların fazlası vücutta farklı formatlarda depolanır (göreceğiz)

Polimer-Monomer İlişkisi

Karbonhidratların ve diğer bazı organik bileşiklerin yapıtaşlarına monomer denir yapıtaşları uzun zincirli karbonhidratların en ufak birimidir. Çok sayıda monomerin birleşmesiyle uzun polimer zincirleri oluşur. Poli (çok) mono (tek) anlamındadır buradan da ezberlemeden ne demek istediğimi anlayabilirsiniz. Eğer monomer bir zinciri oluşturan her bir halka ise polimer de uzun zincirin kendisidir.

Hidroliz-Dehidrasyon

Uzun polimer zincirlerinin su yardımıyla parçalanması  yani zincirin kırılarak halkaların tek tek elde edilmesi olayına hidroliz, zincir halkalarının birbirine eklenmesi ve sonucunda su açığa çıkması olayına da dehidrasyon denir. Kısacası hidroliz su ile polimerlerin parçalanması ve monomerlere dönüşmesi, hidroliz monomerlerin birleştirilerek yeniden polimer yapılması işlemidir. Hidrolizde su kullanılırken dehidrasyonda su açığa çıkar. Bu iki olay birbirinin tersidir.

Hidroliz Reaksiyonları

Polimer + (n-1) tane Su ———–> n tane Monomer

Dehidrasyon Reaksiyonları

n tane  Monomer ———–> Polimer + (n-1) tane Su

Yukarıdaki tepkimelere baktığınızda görmeniz gereken şey hidroliz-dehidrasyon birbirinin tersidir. Zıt çalışmaktadırlar.

Monomer Sayısına Göre Karbonhidratları 3 e Ayırıyorum: Monosakkaritler (tek şekerliler) Disakkaritler(iki şekerliler) ve Polisakkaritler (çok şekerliler) Latince mono – di -poli ne anlama geliyor öğrenmiş de oldunuz artık Tıp Fak. okuyabilirsiniz =) Bu arada sakkarit de şeker anlamına geliyormuş..

1) MONOSAKKARİTLER: Genel formülleri CnH2nOn dir 5 karbonlu olanları Riboz ve Deoksiriboz, 6 karbonlu olanları Glikoz,Fruktoz ve Galaktozdur.Monosakkaritler hücre zarından doğrudan geçebilecek kadar ufaktır. Sindirilmezler çünkü zaten monomer haldedirler yani yapıtaşıdırlar.

a) 5 Karbonlu Monosakkaritler (Pentozlar): Yapılarında 5 karbon bulunur. Riboz şekeri RNA, ATP ve koenzimlerin yapısına katılırken, Deoksiriboz ise DNA’nın yapısına katılır.

b) 6 Karbonlu Monosakkaritler (Heksozlar): Yapılarında 6 karbon atomu bulunmaktadır. Glikoz,Fruktoz ve Galaktoz olmak üzere 3 çeşittirler.

Glikoz: Üzüm şekeri veya kan şekeri olarak bilinir. Canlılarda temel enerji kaynağı da Glikozdur. Kandaki glikoz hücrelere ulaştırılır.//Grape ingilizcede üzüm anlamına gelir çağrışım yapması için dedim:) Glikozları bundan sonra çok daha sık göreceğiz her yerde karşımıza çıkacak. Glikozlar hücre zarının yapısındaki Glikoproteinlerin (Glikoz+Protein) ve Glikolipitlerin (Glikoz+Lipit) yapısına da katılır.

Fruktoz: Meyve şekeridir meyvelerde ve balda bolca bulunur.//Fruit ingilizcede meyve anlamına gelir// Elma yediğinizde bol bol fruktozalmış olursunuz aslında. (Diğer meyvelerde de çok var fruktoz muz ananas kivi vb)

Galaktoz: Süt şekeridir dolayısıyla da hayvansal bir şekerdir yani hayvanlarda üretilir. Süt içtiğinizde bol bol galaktoz almış oluyorsunuz.

2) DİSAKKARİTLER: İkili şekerler olan disakkaritler iki tane monomerin dehidrasyon ile birleşmesi sonucu meydana gelir. 3 çeşit disakkaritimiz var bunlar  Maltoz , Sükroz ve Laktoz  dur.

Genel Dehidrasyon olayları şu şekildedir.       Monosakkarit + Monosakkarit ——–> Disakkarit + Su

Glikoz + Glikoz = Maltoz

Glikoz + Fruktoz = Sükroz

Glikoz + Galaktoz = Laktoz

Maltoz: Arpa şekeri veya malt şekeri olarak adlandırılır iki glikozun dehidrasyon sentezi ile birleşmesiyle oluşur.

Sükroz: Sakkaroz olarak da bilinir çay şekeridir Glikoz ve Galaktozun birleşmesiyle oluşur, şeker pancarı ve şeker kamışı gibi bitkilerden elde edilir.

Laktoz: Süt şekeridir Glikoz ve Galaktozun birleşmesiyle oluşur hayvansaldır.

3) POLİSAKKARİTLER

Çoklu şekerlerdir demiştik polisakkaritlerimiz de monomerler olan Glikozlardan meydana gelir , yani bunların dehidrasyon ile birleşmesi sonucunda meydana gelirler. Polisakkaritler büyük moleküllerdir hücre zarından geçemezler önce sindirime uğaramalrı gerekir (hidroliz sindirimdir) n tane (n yerine 10,20,43 vb gelebilir rastegele bir sayı demek istiyorum) monosakkarit dehidrasyon sentezi ile birleştiğinde (n-1)adet Su ve Polisakkarit oluşur.

KARBONHİDRATLAR TESTİ ÇÖZ

Glikozit Bağı: Birleşen glikozlar arasında oluşan bağın adıdır. En az iki monosakkarit birleştiğinde aralarında 1 adet Glikozit bağı oluşur, aynı şekilde 5 tane monosakkarit birleşirse 4 tane Glikozit bağı oluşur. O halde n tane birleşirse n-1 tane glikozit bağı oluşmaktadır. Oluşan glikozit bağı sayısı ile su molekülü sayısı eşittir. Disakkaritlerde de glikozit bağı vardır arkadaşlar.

n Monosakkarit ————–> Polisakkarit + (n-1) Su

A) NİŞASTA: Bitkisel depo polisakkaritidir yani bitkiler fotsentezle ürettikleri glikozun fazlasını glikoz şeklinde depo etmezler de Nişastaya çevirip o şekilde depo ederler. Nişasta hayvanlarda sentezlenemez ama sindirilir.

B) GLİKOJEN: Hayvansal depo polisakkaritir. Hayvanlar glikozun fazlasını karaciğer ve kaslarda glikojen olarak depolar. Glikojen bitkilerde sentezlenemez. Mantarlarda da glikojen bulunur. (Dikkat! Mantarlar bitki değildir)

C) SELÜLOZ: Bitki hücresinin hücre duvarı (çeperi) Selülozdan yapılmıştır.

D) KİTİN: Eklembcaklıların dışındaki kabuksu iskelet kitinden oluşmaktadır ayrıca mantarların hücre duvarı kitinden oluşmuştur.

UNUTMAYIN!  Disakkaritler ve Polisakkaritler kesinlikle sindirilmeden hücre zarından geçemez, çünkü yapıtaşları olan monosakkaritlere ayrılmaları gerekmektedir. Dolayısıyla hücre içinde gerçekleşen solunum reaksiyonlarına da bu şekilde katılamazlar. Monosakkaritler hücre zarından geçebilir ve doğrudan solunum reaksiyonlarına katılabilir.

KARBONHİDRATLAR TESTİ ÇÖZ

No comments yet.

Bir Cevap Yazın

Maltepe escort Çekmeköy Escort Kartal Escort Maltepe Escort Kartal Escort Ataşehir Escort Anadolu Yakası Escort Maltepe Escort Bornova escort izmir escort teen porno izle ankara escortlar mersin escortlar adana escort bayan konya escort bayan